LEMTECH Konsulting - Sposób na finansowanie inwestycji komunalnych


P
UBLIKACJE

Sposób na finansowanie inwestycji komunalnych.
Jak skutecznie przygotować inwestycję pod wymogi funduszy


Jacek Kawala, Tadeusz Bagiński, Zbigniew Jędrzejewski


opis

recenzje

FRAGMENT

Rozdział Wprowadzenie... czyli bolączki inwestycyjne samorządu

Wieloletnie zaniedbania w zakresie rozbudowy infrastruktury komunalnej, będące dziedzictwem gospodarki socjalistycznej ukierunkowanej nie tyle na potrzeby społeczności lokalnych ile na potrzeby rozwoju przemysłu (najczęściej ciężkiego), spowodowały konieczność intensywnego inwestowania w takie elementy infrastruktury jak oczyszczalnie ścieków, kanalizacja, wodociągi, składowiska odpadów, drogi i wiele innych. Lata dziewięćdziesiąte, które przyniosły decentralizację władzy i dały samorządom dużą autonomię działania stały się jednocześnie okresem w którym społeczności lokalne musiały przejąć na siebie ogromny ciężar zadań inwestycyjnych i rozpocząć "walkę" o pozyskanie środków na sfinansowanie tych niezbędnych przedsięwzięć.

W wielu przypadkach można było dostrzec brak doświadczenia zarówno w zakresie przygotowania jak i realizacji inwestycji. Do roku 1994 gminy w bardzo dużym stopniu korzystały z dotacji, jednakże później nastąpiło ograniczanie dotacji na rzecz finansowania poprzez pożyczki lub kredyty preferencyjne. Do różnego rodzaju fundacji, posiadających pewne ograniczone środki na realizację inwestycji komunalnych zaczęły się ustawiać długie kolejki burmistrzów i wójtów, z przygotowanymi naprędce wnioskami o sfinansowanie ich zadań inwestycyjnych. I co się wtedy okazało? Wiele z tych wniosków, delikatnie mówiąc, nie zostało zaakceptowanych (żeby nie powiedzieć odrzuconych). Można sobie wyobrazić miny oraz rozgoryczenie tych wójtów czy burmistrzów, których podania o sfinansowanie ich inwestycji nie zostały przyjęte. Natychmiast rodziły się podejrzenia o stosowanie niejasnych procedur, układy czy nawet korupcję (co za okropne słowo). Rzeczywistość jednak często okazywała się zupełnie inna. Związane to było po prostu z brakiem odpowiedniego doświadczenia w zakresie planowania i przygotowania inwestycji oraz właściwego przygotowania wniosków do owych fundacji czy funduszy. Któż bowiem zwracał uwagę na tak "nieistotne" elementy jak efektywność ekonomiczna, społeczna i finansowa projektu inwestycyjnego czy też jego opłacalność technologiczna. Inwestycja była po prostu potrzebna i już. Któż mógł lepiej wiedzieć co jest potrzebne na terenie danej gminy niż jej rodowici mieszkańcy.

To prawda, ale czy tak naprawdę priorytety postawione przez lokalną społeczność rzeczywiście były zadaniami pierwszoplanowymi i czy wszystkie te zadania musiały posiadać status zadań priorytetowych. Wyobraźmy sobie skrzyżowanie drogi na którym zepsuły się sygnalizatory świetlne regulujące ruchem i we wszystkich kierunkach pali się zielone światło. Można przypuszczać, że nie musielibyśmy długo czekać na zwykłą stłuczkę, a najprawdopodobniej bardzo szybko doszłoby do poważnej kolizji czy nawet katastrofy. Dlatego też tak istotną sprawą jest odpowiednie przygotowanie i zaplanowanie inwestycji. Niestety wielokrotnie plany inwestycyjne gmin przypominają takie paskudne skrzyżowanie z zepsutą sygnalizacją świetlną. Możecie Państwo wierzyć lub nie ale bardzo często, kiedy badaliśmy zdolność kredytową budżetu gmin w różnych regionach Polski, kiedy prosiliśmy o przedstawienie wieloletniego planu inwestycyjnego, rozpoczynała się prawdziwa gonitwa po poszczególnych wydziałach urzędu dla skompletowania jakichś tam danych. A niestety, bez ściśle określonych celów trudno jest cokolwiek zrealizować. Ciekawe ilu z tych, których wnioski o finansowanie inwestycji nie zostały przyjęte przez fundacje, denerwowało się że powodem odrzucenia podania były źle sprecyzowane cele bezpośrednie i ogólne projektu? Przecież to jest takie oczywiste co jest naszym celem. Ale czy naprawdę dobrze określiliśmy ten cel?

Innym problemem to przygotowanie analiz ekonomicznych i finansowych planowanych inwestycji. Można sobie wyobrazić wójta gminy, któremu na samo słowo analiza ekonomiczno-finansowa jeżą się włosy na głowie. Któż to widział żeby dla inwestycji komunalnych wykonywać takie analizy?!!! Jeżeli już jakaś fundacja sobie tego zażyczy to wtedy, no cóż, z konieczności zatrudniamy kogoś z działu księgowości i taka osoba, lepiej lub gorzej, próbuje sklecić coś na kształt analizy. Ale czy naprawdę o to chodzi? Czy tak przygotowana analiza spełnia swoje zadanie i zostanie zaakceptowana przez osoby oceniające nasz wniosek? W naszym poradniku staramy się w sposób przyjazny dla użytkownika pokazać przykłady analiz dla oczyszczalni ścieków wraz z siecią kanalizacyjną, systemu selektywnej zbiórki odpadów, sieci wodociągowej. I co się okazuje? Nie taki diabeł straszny. Wygląda na to, że sami, bez większych trudności możemy taką analizę przygotować.

Każda inwestycja powinna mieć swój harmonogram realizacji i przedstawiciele fundacji czy też funduszy pomocowych bacznie przyglądają się, czy harmonogram pozwalający na dokładne monitorowanie oraz szybką realizację zadania inwestycyjnego jest solidnie opracowany. Skończyły się już czasy inwestycji - pomników realizowanych w okresie 20 lat. Czas to pieniądz - o czym zresztą dowiecie się Państwo z tego poradnika.

Teraz, kiedy ubiegamy się o członkostwo w Unii Europejskiej, pojawiają się nowe możliwości finansowania inwestycji. Wszyscy w Polsce (i nie tylko) ostrzą już sobie zęby na zdobycie środków z unijnych funduszy takich jak SAPARD czy ISPA. Owszem, środki te już są dostępne, czy też będą dostępne w niedługim czasie ale zwróćmy uwagę na to, że są to jednak środki ograniczone a i konkurencja będzie ogromna. Kiedy podzielimy ilość dostępnych środków przez liczbę gmin w Polsce - nie róbmy sobie złudzeń - finansowanie uzyskają tylko te projekty, które będą najlepiej przygotowane czyli te dobrze zaplanowane, dla których opracowane zostaną studia wykonalności wykazujące wysoką efektywność tych inwestycji.

Celem niniejszej książki jest udostępnienie Państwu narzędzia, które ułatwi Wam odpowiednie przygotowanie inwestycji, a co za tym idzie, przygotowanie skutecznych wniosków o finansowanie zadań inwestycyjnych w gminach. Staraliśmy się pokazać wszystkie najistotniejsze elementy potrzebne do opracowania wniosku ale w sposób, który byłby "strawny" dla przeciętnego pracownika samorządowego w Polsce, niekoniecznie posiadającego wyższe wykształcenie ekonomiczne. Chcielibyśmy aby każdy z Was, po przeczytaniu naszego podręcznika przygotował swoją inwestycję oraz wniosek o finansowanie w taki sposób, że odchodząc od drzwi funduszy czy fundacji twarze Wasze będą rozpromienione a nie naburmuszone. Być może wracając do gmin z walizką pełną pieniędzy napotkacie swoich kolegów z innych gmin, których miny nie będą nosiły znamion takiego entuzjazmu ale będą to prawdopodobnie ci, którym nie udało się skorzystać z naszego podręcznika.

Aby zachęcić Państwa do lektury tej niezwykle ciekawej i praktycznej lektury - parę słów o autorach. Książka ta została napisana przez konsultantów firmy LEMTECH z Krakowa pracujących od początku lat 90-tych dla Programu LEM (Local Environmental Management Project - Program Lokalnego Kierowania Ochroną Środowiska) finansowanego przez Amerykańską Agencję Rozwoju Międzynarodowego USAID, a następnie aktywnie działających na rynku usług i infrastruktury komunalnej w Polsce oraz innych krajach Europy Środkowo Wschodniej, gdzie aktywnie udzielali pomocy doradczej i szkoleniowej starając się wzmocnić możliwości samorządu terytorialnego w zakresie rozwiązywania lokalnych problemów samorządowych. W ramach swojej działalności współpracowali z takimi programami jak LEM, MAP, LGPP oraz organizacjami jak USAID, Brytyjski Fundusz Know How, Fundusz Współpracy, Ecolinks oraz szeregiem fundacji oraz funduszy pomocowych. Na zlecenie programu realizowanego przez Fundację Pomocy dla Rolnictwa, Biuro Programu Dostosowawczego dla Sektora Rolnego i Fundusz Współpracy finansowanego przez Brytyjski Fundusz Know How, przygotowali poradnik oraz serię szkoleń p.t. "Planowanie i realizacja inwestycji na obszarach wiejskich". Niniejsza publikacja jest kontynuacją tamtej pracy starając się w jeszcze bardziej przystępny sposób pokazać efektywne przygotowanie inwestycji tak aby mogło ono sprostać wysokim wymaganiom stawianym przez Unię Europejską mając na celu nie tylko poprawę infrastruktury komunalnej, ale również podniesienie efektywności jej wykorzystania.

 
 
 
 
Untitled Document
© 2010 LEMTECH Konsulting sp. z o.o. : home : o firmie : oferta : projekty : news : praca : kontakt . . Zdjęcia: Stock.XCHNG, FreePhotos.net :